Burn-out door telefoon

Duurzame inzetbaarheid
Achtergrondartikel

Gemiddeld kijken mensen iedere 10 minuten een keer op hun telefoon. Dat is helemaal geen goed idee, volgens psychiater Bram Bakker. Je krijgt er stress van en het kan zelfs een burn-out tot gevolg hebben. Want mensen kunnen zoveel informatiestromen helemaal niet aan.

Mail, whatsapp, twitter, de hele dag zijn we bereikbaar via verschillende kanalen. Natuurlijk kun je je telefoon wegleggen, maar echt makkelijk is dat niet. Want er wachten mensen op je reactie. En vooral als het om werk gaat, vinden veel mensen dat ze toch binnen een uur moeten reageren. Want je bent een goede werknemer en collega. En dus altijd bereikbaar, ook ’s avonds of op je vrije dag.  

Hoofd overbelast
De keerzijde van die bereikbaarheid is dat je er stress van kunt krijgen. Eén op de zeven werkende Nederlanders heeft burn-out klachten, meer dan een miljoen mensen dus. Een van de aanleidingen daarvoor is de telefoon, vertelt psychiater Bram Bakker in het tv-programma Sophie in de mentale kreukels van Sophie Hilbrand. Met name sociale media zijn tijdrovend, maar ook werkgerelateerde zaken als mail nemen veel tijd in beslag. De 10 miljoen Nederlanders met een smartphone spenderen gemiddeld 2 uur per dag op het apparaat. ‘We denken dat het wel meevalt, maar die telefoon is echt schadelijk. Als je in een gesprek zit en je voelt je telefoon trillen in je broek, ben je afgeleid. Dat neemt je hoofd ontzettend in beslag. En als je denkt dat je even niets doet als je aan het scrollen bent op je telefoon, heb je het mis. Want je hoofd moet energie leveren om je mobiel te bedienen. Dat apparaat vreet energie en daarmee belast je continu je hoofd. En dan vinden we het gek dat het op een dag niet meer gaat’, legt Bakker uit.

Slecht slapen
Een burn-out door je telefoon. Dat klinkt misschien vreemd, maar toch ligt het op de loer. In 2015 gaf 1 op de 5 jongeren al aan verslaafd te zijn aan sociale media. Dat komt onder andere omdat sociale media ons beloningen geeft, in de vorm van likes en reacties. De cijfers van socialmedia-verslaafden liggen onder volwassenen waarschijnlijk lager, toch schuilt voor hen in de telefoon ook een gevaar. Bij iedere blik op je telefoon vermindert je concentratie voor waar je eigenlijk mee bezig was. Hoe vaak per dag gebeurt dat? Bovendien ervaren heel wat werknemers de druk om ’s avonds toch nog te reageren op de mail van de baas of de app van een collega. Waardoor je weer bezig bent met je werk en je niet even tot rust kunt komen. En check je even je mail als je ’s nachts wakker wordt? Dan slaap je een stuk slechter.

In het programma van Hilbrand nam een gezin de proef op de som door vier dagen zonder smartphone te leven. Zij gaven aan dat vooral praktisch lastig was, niet even Google maps kunnen checken en daardoor in de file terechtkomen bijvoorbeeld. Daarna was het volgens hen vooral bevrijdend: ze kwamen meer tot rust, maakten dingen echt af, konden relaxen en ze sliepen zelfs beter.

Sociale wezens
Bram Bakker ziet in het veelvuldig gebruik van de telefoon een probleem waarin we echt bij moeten sturen. ‘Misschien hebben we in de toekomst wel het lef om geen internet in ons huis te installeren. Als ik dan online wil zijn, ga ik naar de koffietent op de hoek en verstuur ik al mijn mails in een keer. Dan heb je thuis rust. Ik denk dat we daar met z’n allen enorm van opknappen want we zijn sociale wezens en niet ontworpen om de hele dag op die apparaten te zitten.’

Werken alleen is geen oorzaak van burn-out
In de vijfdelige serie van Hilbrand is de telefoon overigens een van de zaken die wordt uitgelicht als oorzaak van het krijgen van een burn-out. Onder andere werk kan een oorzaak zijn. Toch is werken alleen geen oorzaak: in samenlevingen waar hard gewerkt wordt, komen niet meer burn-outs voor. 

In hoeverre iemand zijn stresssysteem kan overbelasten is ook bij geboorte bepaald: in je DNA ligt opgeslagen waar voor jou het breekpunt ligt. Simpel gezegd: sommigen kunnen heel veel stress hebben, terwijl anderen al in een veel eerder stadium burn –out raken.

De kunst is ongelukkig zijn
In het programma van Hilbrand wordt ook gezocht naar oplossingen om een burn-out te voorkomen. Naast diverse mogelijkheden van therapieën is het vooral belangrijk om stil te staan bij vragen als: wie ben ik, wat wil ik, wat zijn mijn grenzen? Daarnaast is het belangrijk je hoofd met regelmaat ‘uit’ te zetten. Hoe je dat doet, maakt niet zoveel uit. Het kan door middel van mindfulness of yoga, maar ook door te sporten, wandelen, koken of tuinieren. En ten slotte is het ook verstandig om gewoon te accepteren dat het leven niet alleen maar leuk is. Of zoals hoogleraar psychologie Dirk de Wachter in een eerdere aflevering zegt: ‘De kunst van het leven is het ongelukkig zijn. Er zou heel veel opgelost worden als mensen gewoon ongelukkig kunnen zijn. En elkaar ook daarin te kunnen vinden. Het mooie aan het ongelukkig zijn is namelijk dat we daar anderen voor nodig hebben.’

Bekijk hier de serie Sophie in de mentale kreukels

Gerelateerde artikelen
Voorkom gekookte kikkers door werkdruk
Van werkdruk naar werkplezier
Franse werknemers mogen mobiel uitzetten

 

 

 

 

 

Lees meer op overzichtspagina Preventie