Veel zzp’ers hebben geen arbeidsongeschiktheidsvoorziening

Gezondheidsmanagement
Nieuwsartikel
In het onlangs afgesloten pensioenakkoord tussen kabinet, werknemers- en werkgeversorganisaties is afgesproken dat er voor iedereen (dus nu ook voor zelfstandigen) een wettelijke verzekeringsplicht tegen arbeidsongeschiktheid komt. Het kabinet heeft de sociale partners gevraagd om begin 2020 met een voorstel hiervoor te komen.

Van alle zelfstandig ondernemers zonder personeel heeft 41 procent naar eigen zeggen geen enkele voorziening getroffen voor het geval zij arbeidsongeschikt zouden worden. Zij hebben vaak vanwege de kosten geen verzekering afgesloten en houden ook geen spaargeld of beleggingen achter de hand voor eventuele arbeidsongeschiktheid. Dit blijkt uit de tweejaarlijkse Zelfstandigen Enquête Arbeid van TNO en het CBS.

In het onlangs afgesloten pensioenakkoord tussen kabinet, werknemers- en werkgeversorganisaties is afgesproken dat er voor iedereen (dus nu ook voor zelfstandigen) een wettelijke verzekeringsplicht tegen arbeidsongeschiktheid komt. Het kabinet heeft de sociale partners gevraagd om begin 2020 met een voorstel hiervoor te komen. In de Zelfstandigen Enquête Arbeid is aan ruim vijfduizend zelfstandig ondernemers gevraagd of zij iets hebben geregeld voor eventuele arbeidsongeschiktheid. Ook is gevraagd wat de redenen zijn om geen arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten.

Begin van dit jaar gaven ruim 4 op de 10 zelfstandig ondernemers zonder personeel aan geen enkele voorziening te hebben voor eventuele arbeidsongeschiktheid. Zij hebben geen verzekering voor het werk als zelfstandige en participeren daarnaast niet in een broodfonds. Ook kunnen ze niet terugvallen op spaargeld, beleggingen of op het vermogen dat in hun bedrijf of eigen woning zit.

Inkomenspositie
Het percentage zelfstandig ondernemers zonder personeel dat geen voorziening heeft, verschilt naar inkomenspositie. Worden alle personen met een persoonlijk inkomen ingedeeld in vijf inkomensgroepen, dan blijkt dat minder dan een kwart van de zelfstandig ondernemers in de groep met de hoogste inkomens geen voorziening heeft. Van de zelfstandig ondernemers in de groep met de laagste inkomens heeft 65 procent geen voorziening.

Voor werknemers is een arbeidsongeschiktheidsverzekering de belangrijkste voorziening om het risico van inkomensverlies bij arbeidsongeschiktheid af te dekken. Voor hen is deze verzekering verplicht, de premie wordt ingehouden op het loon. Zelfstandigen kunnen vrijwillig een verzekering voor arbeidsongeschiktheid afsluiten. Volgens recent gepubliceerde cijfers uit het Integraal inkomens- en vermogensonderzoek van het CBS betaalde in 2017 krap 1 op de 5 zzp’ers een premie voor een arbeidsongeschiktheidsverzekering.

Financiële redenen
Zelfstandig ondernemers zonder personeel die geen arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben afgesloten, noemen daarvoor vooral financiële redenen: 46 procent geeft aan dat de kosten van zo’n verzekering niet opwegen tegen de baten, 37 procent zegt de kosten voor een verzekering niet te kunnen betalen. Ruim een vijfde van alle onverzekerden geeft aan het financiële risico zelf te kunnen dragen. Deze reden wordt vaker genoemd naarmate de ondervraagden dichter bij de AOW-gerechtigde leeftijd zijn. Daarnaast kan een vijfde terugvallen op het inkomen van de partner. Onder deze groep zijn relatief veel vrouwen. Een kleine groep zegt niet te worden geaccepteerd bij een verzekering vanwege leeftijd of gezondheid. 55-plussers noemen relatief vaak (14 procent) deze afwijzingsgrond.

Vaker dan een arbeidsongeschiktheidsverzekering worden spaargeld of beleggingen genoemd als voorziening bij eventuele arbeidsongeschiktheid. Bijna een derde van de zelfstandig ondernemers zonder personeel denkt daarop te kunnen terugvallen. Een op de tien verwacht het risico af te kunnen dekken met de waarde van de eigen woning. Daarnaast zijn er relatief kleine groepen zelfstandig ondernemers die de waarde van het eigen bedrijf of deelname aan een broodfonds als voorziening noemen.

Het pensioen
Zelfstandig ondernemers zonder personeel hebben vaker een voorziening voor pensioen dan voor eventuele arbeidsongeschiktheid. Iets minder dan de helft van de zelfstandig ondernemers zonder personeel is aangesloten bij een pensioenfonds omdat ze als werknemer pensioen opbouwen of hebben opgebouwd. Daarnaast is 7 procent via het huidige werk als zelfstandige aangesloten bij een pensioenfonds. Bijna 1 op de 5 zelfstandig ondernemers zonder personeel zegt niets te hebben geregeld voor het pensioen. De meest genoemde reden is dat ze het niet kunnen betalen; iets meer dan de helft geeft dat aan. Andere redenen zijn dat ze er nog niet aan toe zijn gekomen of dat het pensioen nog ver weg is.

Bron: CBS

Lees hier een artikel van Carolina Verspuij (adviseur arbeid & gezondheid) over De privacy van zieke werknemers

Lees meer op overzichtspagina Preventie