Drie methodes die je helpen bij een goed arbobeleid

Gebruikmaken van werkinstructies en andere effectieve methodes

Via internet zijn er vele checklisten en andere informatie te vinden die de preventiemedewerker kunnen helpen bij de uitvoering van het arbobeleid. De kwaliteit van deze checklisten varieert sterk. In dit artikel worden drie methodes gepresenteerd die de preventiemedewerker kan gebruiken en die van goede kwaliteit zijn.

Werkinstructies

Bij de handhaving van de Arbowet maken inspecteurs van de Arbeidsinspectie gebruik van zogenoemde werkinstructies (voorheen ook wel ‘Basis Inspectie Modules’ (BIM’s) genoemd). Een werkinstructie geeft beknopt aan op welke punten de inspecteur bij de handhaving van een wettelijke Arbo-verplichting inspecteert.

Elke werkinstructie bestaat uit een korte toelichting. Hierin is onder andere opgenomen:

wat het toepassingsgebied is (waarop heeft de werkinstructie betrekking)
enkele inspectievragen
risico’s herkennen en beoordelen
wettelijke grondslag en enkele literatuurverwijzingen.

De eerdere Basis Inspectie Module zijn vervangen door werkinstructies. Hieronder zijn er kort enkele titels vermeld:

BHV
Biologische agentia
Gevaarlijke stoffen
Gasexplosiegevaar
Stofexplosiegevaar
Fysieke belasting
Bouwprocesbepalingen
Hijskranen
Geluid
Biologische agentia
Lasrook
Agressie en geweld
Werkdruk

Arbeids- en rusttijden

Hoe te gebruiken?
De preventiemedewerker kan de werkinstructies gebruiken om zicht te krijgen op hoe de inspectie naar de arbozorg kijkt (welke bril zet de inspecteur op?) om zo de arbeidsomstandigheden in de eigen organisatie te verbeteren. De verschillende vragen(lijsten) zijn goed bruikbaar in het aanscherpen van het te voeren arbobeleid. Deze vragenlijsten kunnen bijvoorbeeld ingezet worden bij een audit gericht op de arbozorg. Zo kan de preventiemedewerker toetsen of het beleid ook in de praktijk toegepast wordt en/of medewerkers bekend zijn met het beleid.

Zelfinspectie

Een alternatief voor de werkinstructie is er ook. Deze is ontwikkeld op verzoek van de Nederlandse Arbeidsinspectie (NLA). Via de website www.zelfinspectie.nl kan je zelf door de ogen van de inspecteur naar de organisatie kijken. Met deze (zelf)inspecties is de stand van zaken in de organisatie zelf te controleren en toets je of het bedrijf volgens de regels uit de Arbowet werkt. Ook kan onderzocht worden of alle risico’s onderkent zijn die de werknemers lopen en of alle nodige maatregelen genomen zijn.

De zelfinspecties bestaan uit verschillende vragen. Na het invullen van de zelfinspectie, ontstaat direct een beeld welke zaken op orde zijn en welke nog niet. Tevens krijgt de invuller een advies in de vorm van een actielijst.

Daarnaast zijn er in de inspecties verwijzingen naar informatie en middelen die aanvullende informatie geven.

Arbocatalogus

Naast de twee hierboven geschetste methodes kan de preventiemedewerker uiteraard ook gebruikmaken van de arbocatalogus van de branche. Inmiddels zijn er ruim 150 beschikbaar. De Arbowet zorgt ervoor dat de arbeidsomstandigheden op het werk goed zijn geregeld. Deze wet geeft echter alleen een omschrijving van enkele algemeen geldende regels. De precieze invulling ervan wordt overgelaten aan werkgevers en werknemers. Het soort arbeid dat verricht wordt, verschilt immers per branche en vraagt om op maat gemaakte afspraken. Om te laten zien wat werkgevers en werknemers binnen een branche hebben gedaan om goede arbeidsomstandigheden te garanderen, worden er arbocatalogi opgesteld.

Wat staat er in een arbocatalogus?
Hierin staan de verschillende methoden en oplossingen beschreven die werkgevers en werknemers samen hebben vastgesteld om aan de doelvoorschriften van de Arbowet te voldoen. De doelvoorschriften beschrijven het beschermingsniveau dat je moet bieden om je werknemers veilig te laten werken. In een arbocatalogus staan bijvoorbeeld:

beschrijvingen van technieken en methoden
goede praktijken
normen
praktische handleidingen

Met name de goede voorbeelden en handleidingen binnen de eigen branche/sector zijn interessant. Als preventiemedewerker kun je hier je voordeel mee doen. Ook kun je eens een bezoek brengen aan een van de organisaties die wellicht al verder zijn op een thema. Omdat het dezelfde branche betreft, is de gekozen oplossing wellicht makkelijker te implementeren. Soms kun je juist eens de arbocatalogus van een geheel andere branche bekijken. Wellicht pakken zij het op een manier aan waar u zelf niet aan gedacht had. Al deze voorbeelden staan niet in de werkinstructies.

Effectiviteit

Als preventiemedewerker kun je gebruik maken van effectieve en (deels ook) gevalideerde methodes om inzichtelijk te maken waar de organisatie staat: Wat gaat goed en op welke thema’s moeten we nog activiteiten ontplooien? Een combinatie van werkinstructie (voor het inzichtelijk maken van knelpunten) en de Arbocatalogus (voor de praktijkoplossingen) zou hierbij heel nuttig kunnen zijn.