De juiste deskundige op arbogebied

Rollen en verantwoordelijkheden
Wie zet je wanneer in?
Achtergrondartikel

Als er iets aan je huis moet gebeuren, zet je een specialist in: voor het verfwerk de schilder, voor de ketel een loodgieter en voor elektriciteit de elektricien. Ook op arbogebied zijn er verschillende deskundigen met ieder hun eigen specialisme. Maar wie zet je waarvoor in en wanneer?

Specialist inschakelen
De preventiemedewerker is de interne deskundige op het gebied van preventie. Maar als zaken complexer worden, is het noodzakelijk om een specialist in te schakelen. Om houtrot en extra werk tegen te gaan, is het zaak de schilder op tijd in te schakelen. Hetzelfde geldt voor veilig en gezond werken: door tijdige actie kan uitval worden voorkomen. Bij zogeheten harde veiligheidsonderwerpen, zoals werken op hoogte, is dat meestal niet zo’n probleem: er komen bijvoorbeeld nieuwe werkzaamheden bij in het bedrijf en op dat moment ontstaat er behoefte aan advies over te nemen maatregelen om vallen van hoogte te voorkomen. Of behoefte aan hulp bij het opstellen van beleid. In dat geval kun je op zoek naar een arbodeskundige die over werken op hoogte kan adviseren.

Inzet van deskundige bij complexe onderwerpen
Bij zogeheten zachte onderwerpen, zoals werkdruk en pesten, is de noodzaak voor deskundige ondersteuning niet altijd helder. De schadelijke effecten komen vaak pas op langere termijn aan het licht, wat het lastig maakt om de effecten rechtstreeks te linken aan concrete acties of activiteiten. Preventiemedewerkers geven dan ook aan dat zij het vaak lastiger vinden om te adviseren over dit soort onderwerpen. Neem pesten: verzuim als gevolg van pesten ontstaat vaak pas na lange tijd. De oorzaak van dit verzuim zal meestal niet direct helder zijn, doordat het slachtoffer dit niet aan de grote klok wil hangen. Oorzaak en gevolg zijn lastiger aan elkaar te linken, want wanneer is een grapje niet grappig meer en is er sprake van pesten? Heldere richtlijnen en meetwaarden missen. Ook het nemen van maatregelen is een stuk complexer. Maar juist ook bij dit soort complexe onderwerpen kan de inzet van een deskundige in een vroeg stadium van grote waarde zijn. In dit geval zou bijvoorbeeld een arbeids- en organisatiedeskundige kunnen helpen door onderzoek te doen naar pesten in de organisatie en maatregelen voor te stellen om dit tegen te gaan. Trek dus tijdig aan de bel!

Selectietool
Om te voorkomen dat je de schilder belt voor een probleem met de elektriciteit, is inzicht in de verschillende specialismen nodig. Wie kan onderzoek doen naar de blootstelling aan bepaalde stoffen? Wie kan een geschikte aanpak maken om werkdruk te verminderen? En wie kan helpen om een beleid op te stellen tegen externe agressie?

Er zijn heel wat specialisten op arbogebied, ieder met hun eigen expertise. Naast de vier kerndeskundigen, te weten de bedrijfsarts, de hogere veiligheidskundige, de arbeids- en organisatiedeskundige en de arbeidshygiënist, zijn er onder andere nog de ergocoach, de bedrijfsmaatschappelijk werker en de arbeidsdeskundige. Maar behalve de bedrijfsarts en de hogere veiligheidskundige, hebben de meeste van ons nog nooit gehoord van al deze specialisten. En als we ze wel van naam kennen, weten we vaak niet precies wat ze doen. Voor diegenen die door de bomen het bos niet meer zien, heeft TNO de Arbodeskundige Hulp voor Preventiemedewerkers ontwikkeld. Deze gratis tool geeft in 2 stappen antwoord op de vraag welk type arbodeskundige kan helpen bij jouw specifieke vraag.

Welke arbodeskundige kies je?
Als je weet welk type arbodeskundige je nodig hebt voor je arbovraag, kun je op zoek naar een concrete persoon. In veel bedrijven is er een contract met een arbodienst. Overleg dan eerst of de vraag binnen het contract kan worden afgehandeld. Met name grote arbodiensten hebben vrijwel alle soorten arbodeskundigen in dienst, maar het is verstandig om vooraf zelf te kijken welk type arbodeskundige je precies wilt inschakelen. Als er een contract is met een arbodienst, zul je in de meeste gevallen de arbodeskundige inschakelen via de arbodienst. Als er sprake is van een maatwerkregeling kun je zelf de arbodeskundige inschakelen. Zoek op internet naar een arbodeskundige in de buurt, of een arbodeskundige met inhoudelijke kennis over jouw branche. Sommige brancheorganisaties kunnen je hier ook over adviseren. Daarnaast zijn er voor sommige arbodeskundigen beroepsorganisaties waar je informatie kunt vragen. Houd er wel rekening mee dat het inschakelen van een arbodeskundige kosten met zich meebrengt, dus maak daar duidelijke afspraken over. De tarieven van arbodeskundigen variëren, dus vraag eventueel meerdere offertes aan.

Conclusie
Beschik je niet over voldoende deskundige kennis om een bepaalde vraag over veilig en gezond werken te beantwoorden? Schakel dan op tijd een deskundige in met de juiste expertise. Gebruik eventueel de Arbodeskundige Hulp om erachter te komen welk type arbodeskundige je nodig hebt. Overleg vervolgens met de Arbodienst over de inzet van een deskundige, of ga in het geval van een maatwerkregeling zelf op zoek naar een arbodeskundige. Maak duidelijke afspraken over de kosten.

Wetgeving
In de Arbowet staat dat bedrijven moeten samenwerking met arbokerndeskundigen, in ieder geval met een bedrijfsarts. De meeste bedrijven hebben hiervoor een contract met een Arbodienst. In de voorgestelde wijziging van de Arbowet, beoogde ingangsdatum 2017, wordt een betere samenwerking tussen de preventiemedewerker en arbodeskundigen beoogd.

Lees meer:

Arbowet

Arboportaal over arbodeskundigen 

Arbodeskundige Hulp voor Preventiemedewerkers

Lees meer op overzichtspagina Preventie