SeRIEus: Wat kost een goede RI&E?

Werkwijze
Achtergrondartikel

De RI&E blijft voor veel bedrijven een lastige verplichting, waarbij helaas nog van alles misgaat. Terwijl een goede RI&E het ideale middel is om arbeidsomstandigheden op een gestructureerde manier te verbeteren. Daarom brengt Werk & Veiligheid de reeks SeRIEus: over hoe je de RI&E serieus aanpakt, missers vermijd en het beste uit dit instrument haalt. Deel 1 belicht wat een goede RI&E kost.

Over het algemeen kan een organisatie door het uitvoeren van de RI&E op een gestructureerde manier de arbeidsrisico’s aanpakken en zo de kans op arbeidsgerelateerd ziekteverzuim/gezondheidsklachten en ongevallen tot een minimum proberen te beperken. Dit impliceert direct dat de RI&E betrekking moet hebben op de aanwezige arbeidsomstandigheden. De RI&E zal er dus voor een kantoor-organisatie heel anders uitzien dan bij een chemische fabriek. In het eerste geval zal de nadruk op beeldschermwerk en werkdruk liggen, terwijl de nadruk in het tweede geval juist meer in zal zoomen op gevaarlijke stoffen, BHV, e.d.

Op het arboportaal.nl is aangegeven dat een RI&E dient te bestaan uit:

  • Inventarisatie van de aanwezige gevaren en van de al genomen risico­beperkende maatregelen op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn, ook met specifieke aandacht voor werknemers die behoren tot de ‘bijzondere categorieën van werknemers’ (bijvoorbeeld gedeeltelijk arbeidsgeschikten, zwangeren, jeugdigen en ouderen)
  • De evaluatie van de risico’s die aan de gevaren zijn verbonden
  • De prioritering van de risico's
  • De vaststelling welke maatregelen genomen zullen worden: het Plan van Aanpak

Nadere inventarisaties
Uit de RI&E kan blijken dat specifieke nadere inventarisaties nodig zijn. Dit betreft bijvoorbeeld geluid, gevaarlijke stoffen, welzijn, (machine)veiligheid, biologische factoren en trillingen.

Onderwerpen die bijvoorbeeld in een RI&E beschreven staan, zijn:

  • Is er sprake van werkdruk? Zo ja, wat heeft de werkgever hier al aan gedaan? Kan het de gezondheid van werknemers beïnvloeden?
  • Zijn er binnen het bedrijf gevaarlijke stoffen aanwezig die de gezondheid/veiligheid zouden kunnen schaden? Zo ja, welke? En is er wellicht sprake van blootstelling aan deze stoffen en zo ja, hoeveel?
  • Is er sprake van een kans op fysieke overbelasting? Hoe groot is de fysieke belasting van uw werknemers?
  • Zou beeldschermwerk de gezondheid van de werknemers kunnen beïnvloeden? Hoeveel beeldschermwerk doen de werknemers per dag?
  • Kan het lawaai leiden tot een gevaarlijke/ongezonde situatie?
  • Hoe is de BHV geregeld?
  • Worden de werknemers geconfronteerd met pesten, seksuele intimidatie of geweld?

Kosten van een RI&E
Uiteraard is het lastig om iets over kosten te roepen omdat de arbeidsrisico’s per bedrijf verschillen en bedrijven ook in omvang verschillen (veel/weinig medewerkers, één of meerdere locaties, etc.). Qua kosten zijn er eigenlijk drie varianten te bedenken. Hieronder is uitgegaan van een industrieel bedrijf van circa honderd werknemers met een kantoorafdeling, twee productiehallen, logistiek en magazijn. De voornaamste risico’s zijn stof, fysieke belasting en lawaai, en voor kantoor beeldschermwerk.

1. Werkgever voert zelf de RI&E uit
De werkgever voert zelf de RI&E uit met behulp van een brancheinstrument en laat een  gecertificeerde arbodienst of een gecertificeerde arbokerndeskundige de RI&E en het bijbehorende Plan van Aanpak toetsen. Zij beoordelen dan eigenlijk of de ingevulde RI&E compleet en betrouwbaar is en uitgaat van de huidige stand van wetenschap en techniek. Ook stellen zij een advies op aan de werkgever, onder andere over het Plan van Aanpak.

Doordat de werkgever zelf de RI&E uitvoert, zullen de out-of-pocketkosten voor de papieren toetsing laag zijn. Grofweg kost de tijdsinvestering voor het beoordelen van de RI&E, het schrijven van een advies en dit advies met de werkgever bespreken een dag werk. Uitgaande van een gemiddeld uurtarief van € 120,- tot € 130,- betekent dit ongeveer € 1.000,-. Deze variant betekent wel dat de werkgever er zelf veel tijd in moet steken.

2. Zelf RI&E uitvoeren met rondgang door arbokerndeskundige
Een tweede variant is dat de werkgever de RI&E zelf uitvoert, maar dat een gecertificeerde arbokerndeskundige nog wel een rondgang door het bedrijf maakt en/of interviews houdt. Vervolgens worden op basis van die inzichten de RI&E en het Plan van Aanpak getoetst en komt er een advies naar de werkgever. Wederom is het circa € 1.000,- voor de toetsing, de brief en de bespreking hiervan, maar dan komen er nog kosten bij voor de rondgang en enkele interviews. Uitgaande van anderhalve dag komt het bedrag dan neer op € 1.500,-. Totale kosten zijn dus € 2.500,-.

3. RI&E uitbesteden aan gecertificeerde arbodeskundige
De laatste variant is dat de werkgever de RI&E geheel uitbesteed aan een gecertificeerde arbokerndeskundige. Deze zal het beleid bestuderen, een rondgang door het bedrijf maken en aanvullende interviews houden (of een vragenlijstonderzoek doen). De toetsing hoeft niet opgenomen te worden omdat het reeds door een gecertificeerde arbodeskundige is gedaan. Wel dient de werkgever zelf een Plan van Aanpak op te stellen. De arbodeskundige kan hierin een voorzet geven, maar omdat het ook vaak gaat over prioriteiten en financiële middelen/investeringen zal dit uiteindelijk door de werkgever zelf gedaan moeten worden. Naar schatting is de tijdinvestering voor het geheel uitvoeren van de RI&E ongeveer 40 uur. Hiervoor heeft de werkgever dan een RI&E-rapport, inclusief Plan van Aanpak welke ook met de werkgever besproken is voor een bedrag van ongeveer € 5.000,-. De kosten zijn in vergelijking met andere varianten een stuk hoger, maar het vraagt de minste tijdsinvestering van de werkgever zelf.

Extra kosten voor inventarisatie
Zoals al aangegeven, kan uit de RI&E naar voren komen dat een nadere inventarisatie wenselijk is. Dit betekent dan uiteraard ook extra kosten. Het is belangrijk om hiermee rekening te houden. Soms is het goedkoper om direct met de RI&E ook een nadere inventarisatie uit te voeren.

Vraag en aanbod
Zoals met alles, kun je bovengenoemde varianten uiteraard ook goedkoper krijgen (en wellicht ook veel duurder). Waarschijnlijk zal de inhoud dan ook sterk verschillen, bijvoorbeeld direct inclusief een nadere inventarisatie.

Met name als een RI&E goedkoper aangeboden wordt, moet je je afvragen of het wel volledig en correct is. Vaak is de consequentie van een goedkopere offerte dat de arbodeskundige er minder tijd aan zal besteden en dit kan betekenen dat onderwerpen overgeslagen worden of te weinig diepgang krijgen. Helaas betekent goedkoop dan dus ook duurkoop en kan de Inspectie SZW een boete opleggen omdat de RI&E niet correct of volledig uitgevoerd is.

Wat wel, wat niet?
Middels aanbesteding of door het aanvragen van meerdere offertes, kan de werkgever de kosten lager houden doordat de arbodiensten/arbodeskundigen concurrerende offertes neer moeten leggen.

Bestudeer steeds kritisch de aangeleverde offertes omdat hierin vermeld staat wat de aanbiedende partij wel en wat niet levert tegen welk tarief. Zodoende weet je aan de voorkant al of de RI&E compleet is of dat het om een deel van de RI&E gaat.

Het komt voor dat het onderdeel psychosociale arbeidsbelasting uit de RI&E gelaten wordt omdat er al een medewerkerstevredenheidsonderzoek (MTO) loopt. Toets in dat geval of die MTO voldoet aan alle eisen vanuit de Arbowet inzake psychosociale arbeidsbelasting. Anders bestaat de kans dat de RI&E niet compleet is omdat dit thema onvoldoende uitgediept is.

Lees meer
SeRIEus: maak werk van de RI&E
De rol van de kerndeskundige
Aansprakelijkheid bij ontbreken van RI&E
SeRIEus: risico’s van een te dynamische RI&E

Lees meer op overzichtspagina RI&E